(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 068

॥ శ్రీః ॥
3.68. అధ్యాయః 068
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
నలాన్వేపిణా పర్ణాదనాంనా విప్రేణ ఋతుపర్ణనృపగృహే బాహుకనామనిగృఢే నలే శృణ్వతి దమయంతీవచనానువాదః ॥ 1 ॥
బాహుకేన విజనే పర్ణాదంప్రతి దమయంతీవచనస్యోత్తరదానం ॥ 2 ॥
పర్ణాదేన విదర్భాన్పునరభ్యేత్య దమయంత్యా బాహుకవచననివేదనం ॥ 3 ॥
బాహుకే నలశంకిన్యా దమయంత్యా ప్రేపితేన సుదేవేన అయోధ్యాంగత్వా ఋతుపర్ణే శ్లోనభూతే దమయంత్యాః పునః స్వయంవరో భవితేతి కీర్తనం ॥ 4 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

బృహదశ్వ ఉవాచ। 3-68-0x(1949)(18506)
అథ దీర్ఘస్య కాలస్య పర్ణాదో నామ వై ద్విజః।
ప్రత్యేత్య నగరం భైమీమిదం వచనమబ్రవీత్ ॥ 3-68-1(18507)
నైషధం మృగయాణేన దమయంతి దివానిశం।
అయోధ్యాం నగరీం గత్వా భాగస్వరిరుపస్థితః ॥ 3-68-2(18508)
శ్రావితశ్చ మయా వాక్యం త్వదీయం స మహాజనే।
ఋతుపర్ణో మహాభాగో యథోక్తం వరవర్ణిని ॥ 3-68-3(18509)
తచ్ఛ్రుత్వా నాబ్రవీత్కించిదృతుపర్ణో నరాధిపః।
న చ పారిషదః కశ్చిద్భాష్యమాణో మయాఽసకృత్ ॥ 3-68-4(18510)
అనుజ్ఞాతం తు మాం రాజ్ఞా విజనే కశ్చిదబ్రవీత్।
ఋతుపర్ణస్య పురుషో బాహుకో నామ నామతః ॥ 3-68-5(18511)
సూతస్తస్య నరేంద్రస్య విరూపో హ్రస్వబాహుకః।
శీఘ్రయానేషు కుశలో మృష్టకర్తా చ భోజనే ॥ 3-68-6(18512)
స వినిఃశ్వస్య బంహుశో రుదిత్వా చ షునఃపునః।
కుశలం చైవ మాం పృష్ట్వా పశ్చాదిదమభాషత ॥ 3-68-7(18513)
వైషంయమపి సంప్రాప్తా గోపాయంతి కులస్త్రియః।
ఆత్మానమాత్మనా సత్యో జితః స్వర్గో న సంశయః ॥ 3-68-8(18514)
రహితా భర్తృభిశ్చైవ న కుప్యంతి కదాచన। 3-68-9bప్రాణాంశ్చారిత్రకవచాంధారయంతి వరస్త్రియః ॥ 3-68-9(18515)
విషమస్థేన మూఢేన పరిభ్రష్టసుఖేన చ।
యత్సా తేన పరిత్యక్తా తత్ర న క్రోద్ధుమర్హతి ॥ 3-68-10(18516)
ప్రాణయాత్రాం పరిప్రేప్సోః శకునైర్హృతవాససః।
ఆధిభిర్దహ్యమానస్య శ్యామా న క్రోద్ధుమర్హతి ॥ 3-68-11(18517)
సత్కృతాఽసత్కృతా వాఽపి పతిం దృష్ట్వా తథాగతం।
భ్రష్టరాజ్యం శ్రిత్యా హీనం శ్యామా న క్రోద్ధుమర్హతి ॥ 3-68-12(18518)
తస్య తద్వచనం శ్రుత్వా త్వరితోఽహమిహాగతః।
శ్రుత్వా ప్రమాణం భవతీ రాజ్ఞశ్చైవ నివేదయః ॥ 3-68-13(18519)
ఏతచ్ఛ్రుత్వాఽశ్రుపూర్ణాక్షీ పర్ణాదస్య విశాంపతే।
దమయంతీ రహోఽభ్యేత్య మాతరం ప్రత్యభాపత ॥ 3-68-14(18520)
అయమర్థౌ న సంవేద్యో భీమే మాతః కదాచన।
త్వత్సన్నిధౌ నియోక్ష్యేఽహంసుదేవం ద్విజసత్తమం ॥ 3-68-15(18521)
యథా న నృపతిర్భీమః ప్రతిపద్యేత మే మతం।
యథా త్వయా ప్రకర్తవ్యం మమ చేత్ప్రియమిచ్ఛసి ॥ 3-68-16(18522)
యథా చాహం సమానీతా సుదేవేనాశు బాంధవాన్।
తేనైవ మంగలేనాద్య సుదేవో యాతు మా చిరం ॥ 3-68-17(18523)
సమానేతుం నలం మాతరయోధ్యాం నగరీమితః।
`ఋతుపర్ణస్య నగరే నివసంతమరిందమం' ॥ 3-68-18(18524)
విశ్రాంతం తు తతః పశ్చాత్పర్ణాదం ద్విజసత్తమం।
అర్చయామాస వైదర్భీ ధనేనాతీవ భామినీ ॥ 3-68-19(18525)
`లవాచ చైనం మహతా సంపూజ్య ద్రవిణేన వై।'
నలే చేహాగతే విప్ర భూయో దాస్యాభి తే వసు ॥ 3-68-20(18526)
త్వయా హి మే బహుకృతంయదన్యో న కరిష్యతి।
యద్భర్త్రాఽహం సమేష్యామి శీఘ్రమేవ ద్విజోత్తమ ॥ 3-68-21(18527)
స ఏవముక్తోఽథాశ్వాస్య ఆశీర్వాదైః సుమంగలైః।
గృహానుపయయౌ చాపి కృతార్థః సుమహామనాః ॥ 3-68-22(18528)
తతః సుదేవమానాయ్య దమయంతీ యుధిష్ఠిర।
అబ్రవీత్సన్నిదౌ మాతుర్దుఃఖశోకసమన్వితా ॥ 3-68-23(18529)
గత్వా సుదేవ నగరీమయోధ్యావాసినం నృపం।
ఋతుపర్ణం వచో బ్రూహి పతిమన్యం చికీర్షతీ ॥ 3-68-24(18530)
ఆస్థాస్యతి పునర్భైమీ దమయంతీ స్వయంవరం।
తత్ర గచ్ఛంతి రాజానో రాజపుత్రాశ్చ సర్వశః ॥ 3-68-25(18531)
తథా చ గణితః కాలః శ్వోభూతే స భవిష్యతి।
యది సంభావినీయం తే గచ్ఛ శీఘ్రమరిందమ ॥ 3-68-26(18532)
సూర్యోదయే ద్వతీయం సా భర్తారం వరయిష్యతి।
న హి స జ్ఞాయతే వీరో నలో జీవన్మృతోపి వా ॥ 3-68-27(18533)
ఏవం తథా యథోక్తో వై గత్వా రాజానమబ్రవీత్।
ఋతుపర్ణం మహారాజ సుదేవో బ్రాహ్మణస్తదా ॥ 3-68-28(18534)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి నలోపాస్త్ర్యానపర్వణి అష్టషష్ఠితమోఽధ్యాయః ॥ 68 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-68-8 గోపాయంతి పాలయంతి। జితః స్వర్గస్తాభిరిత శేషః ॥
3-68-26 సంభావినీ సంభావితా ఇయం। గతిరితి శేషః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.